Zamki Warmii i Mazur

W kolejności dodawania:
Bezławki
Braniewo 
Lidzbark Warmiński 
Kętrzyn
Nidzica
Reszel
Ryn 
Działdowo
Giżycko 
Olsztynek
Jeziorany












                          Bezławki








Bezławki były po raz pierwszy wzmiankowane w 1371r. kiedy położona przy zamku osada otrzymała prawo lokacyjne. Budowa murowanego zamku mogła mieć miejsce w tym czasie.






 Zamek zawdzięcza swój dobry stan zachowania adaptacji na kościół, której dokonano w 1583r. Dom zamkowy był odtąd nawą kościoła, a po stronie zachodniej została w latach 1726-28 dodana wieża dzwonna.





 Dawny dziedziniec zamkowy służył do 1945r. jako cmentarz.





Odwiedziliśmy w lipcu 2013r.







                           BRANIEWO



 

Po podboju przez zakon krzyżacki w 1240 r. zamek i miasto Braniewo zostały dwukrotnie zniszczone przez powstańców pruskich. Przydzielona biskupowi warmińskiemu miejscowość dopiero w 1279 r. została ponownie, tym razem skutecznie, założona przez osadników z Lubecji i stała się pierwszą rezydencją panów feudalnych.





Zamek biskupi (z którego zachowała się tylko wieża bramna) położony był na południowym krańcu miasta, w obrębie umocnień miejskich. 




Naprzeciwko placu zamkowego wznosi się duży staromiejski kościół parafialny p.w. Św. Katarzyny.  



 





















            LIDZBARK  WARMIŃSKI









Jednym z najwspanialszych zabytków na Warmii jest zamek biskupi w Lidzbarku Warmińskim. Pomiędzy 1350 a 1795 r. służył on warmińskim biskupom jako rezydencja i został rozbudowany do największego, najważniejszego i architektonicznie najwspanialszego zamku w dominium.






 Jest to jeden z najlepiej zachowanych przykładów średniowiecznej budowli obronnej na całym obszarze historycznym Prus.








 Dom główny zachował swoją średniowieczną formę niemal całkowicie. Szczególnie wnętrza, ze swoimi sklepieniami i malowidłami ściennymi, oddają bardzo autentyczne wrażenie z czasu późnego XIV oraz XV w.







Pierwsze drewniane założenie obronne wzniesione zostało w 1241 r. przez zakon krzyżacki i wkrótce potem zostało przekazane biskupowi warmińskiemu. Biskup Jan z Miśni (1350-55) rozpoczął budowę istniejącego do dziś ceglanego gmachu, który został ukończony 1385/90 r. 






W okresie baroku w znacznym stopniu rozbudowano przedzamcze, a przed południową fasadą głównego zamku powstało nie zachowane do dziś skrzydło barokowe. Tu biskupi w XVII i XVIII w. mogli mieszkać na poziomie odpowiadającej ówczesnej kulturze. 







Po tym jak w 1795 r. Ignacy Krasicki - ostatni rezydujący w Lidzbarku biskup - opuścił zamek, był on później użytkowany jako sierociniec i szpital.






 Pod koniec XIX w. podjęto pierwsze kroki restauratorskie, które miały uchronić starą rezydencję przed upadkiem. Obecnie zamek dostępny jest jako muzeum i oferuje zwiedzającym cenny zbiór średniowiecznej rzeźby z terenu Warmii i Mazur.  







 Odwiedziliśmy w lipcu 2013r.






                         KĘTRZYN 









 Zamek krzyżacki o zwartej formie, należy do grupy małych założeń w typie kasztelu, z jednym głównym i dwoma bocznymi skrzydłami, założonymi wokół niewielkiego wewnętrznego dziedzińca. 





Główne skrzydło usytuowane po stronie północnej, przypuszczalne posiadało na piętrze typowy dla zamków urzędniczych trójdzielny układ pomieszczeń (komnata mieszkalna, sala kaplica).








  Trzy skrzydła od strony dziedzińca skomunikowane były ze sobą za pomocą drewnianego krużganka. 



Zrezygnowano z wież narożnych i wieży głównej, tak że założenie prezentuje się mało spektakularnie. Budynek bramny, szczyty domu głównego (w stanie obecnym zrekonstruowane) oraz układ blend i okien stanowią jednak pewne wertykalne akcenty.



 W XVI w. zamek został kilkakrotnie przebudowany i w 1622 r. wzniesiono na dziedzińcu wieżę mieszczącą klatkę schodową.




Po poważnych zniszczeniach wojennych jakich doznał zamek w 1945 r., w latach 1966-67 miała miejsce jego odbudowa. Od tego czasu zamek służy jako biblioteka i muzeum.  



Odwiedziliśmy w lipcu 2013r.





                         NIDZICA 






Nidzica leżała w pobliżu granicy pomiędzy Państwem Zakonu Krzyżackiego w Prusach a polskim Księstwem Mazowieckim.



 Dla zabezpieczenia tej granicy powstał około 1400/10 r. na wysokim wzniesieniu nowy zamek, dominujący nad okolicą.





 Nidzica należy do najwybitniejszych osiągnięć późnego budownictwa obronnego  zakonu krzyżackiego. 




Architektoniczny rozmach w przypadku zwykłego zamku urzędniczego jest zdumiewający, ponieważ zamek stanowił rodzaj wizytówki państwa zakonnego wobec sąsiadującego kraju. 






Dom główny usytuowany od południa prezentuje typ urzędniczego zamku o trójdzielnym układzie pomieszczeń ( kaplica, refektarz, komnata mieszkalna) na głównej kondygnacji. 




Do głównego domu przylega wydłużony wewnętrzny dziedziniec, który jest zabezpieczony przez wysokie boczne mury.

 












 Szczególną cechę założenia stanowi zamknięcie strony wschodniej z dwiema potężnymi wieżami po bokach i budynkiem bramnym pośrodku.



 Odwiedziliśmy  w lipcu 2013r.






                              RESZEL 





 Po tym jak pierwszy zamek dwukrotnie niszczony był przez Prusów, warmiński biskup zlecił pod koniec XIII w. budowę nowej warowni, jako siedziby komornictwa.






 Za czasów biskupa Jana z Miśni (1350-55) rozpoczęto pracę budowlaną przy istniejącym do dziś założeniu zamkowym, które zostało ukończone ok. 1830 r.




 Rezydował tu do 1772 r. burgrabia biskupi. Kiedy Reszel znalazł się w granicach Prus, kaplica zamkowa została przekazana w 1775 r. kościołowi ewangelickiemu, podczas gdy pozostałe części zamku użytkowania były jako więzienie.






 Gmina ewangelicka w 1822 r. zleciła przebudowę skrzydła południowego w stylu neogotyckim i użytkowała budynek jako kościół i szkołę.




 Dziś w reszelskim zamku znajduje się hotel i galeria. 





Założony na prostokątnej rzucie zamek składa się ze skrzydła głównego i bocznego, wieży bramnej i wieży głównej. 




Dwuczłonowość wieży głównej – u dołu kwadratowej i u góry zaś okrągłej – jest typową cechą zamków warmińskich. 



Górny odcinek cylindrycznej nadbudowy pochodzi dopiero z początku XVI w. i jest przystosowany do obrony przy użyciu broni palnej.



Elementem bardzo rzadkim w Prusach są machikuły (ganek obronny z otworami w podłodze do zrzucania np. smoły na atakujących) w zwieńczeniu zachodniego muru obwodowego.  


Odwiedziliśmy w lipcu 2013r.





                                RYN 




 Ryn położony jest na wschodnim skraju średniowiecznego terenu osadniczego, na granicy z dawną „Wielką Puszczą”.





Rozpoczęty w 1377 r. zamek należy do późnych założeń zakonu krzyżackiego i został tylko częściowo ukończony.





 Planowany był pierwotnie jako co najmniej dwuskrzydłowy zamek kasztelowy na prostokątnym rzucie, z którego jednak za czasów krzyżackich jedynie skrzydło południowo-zachodnie oraz mury obwodowe zostały ukończone. 




Średniowieczne skrzydło posiada na zewnątrz narożne wzmocnienia o charakterze ryzalitów i rozległe wzory rombowe z cegieł zendrówek.



 Zamek służył w czasach krzyżackich czasowo jako siedziba komtura i btyła następnie (od 1525 do 1752 r.) siedzibą urzędnika w Księstwie Prus.



 W 1798  r. wzniesiono spichrz solny po stronie północnej a od 1853 r. miała miejsce przebudowa na cele zakładu karnego.






 Po pożarze w 1881 r. odbudowano zamek w formach neogotyckich. Od 2006 r. w murach krzyżackiego zamku znajduje się nowoczesny hotel. 





 Odwiedziliśmy w lipcu 2013r.




                         DZIAŁDOWO 




 Zamek i miasto Działdowo, wzmiankowane po raz pierwszy w 1244 r., położone było (jak Nidzica) na granicy z Mazowszem. 





Działdowo jest bardzo typowym przykładem zamku urzędniczego (wójtowskiego) zakonu krzyżackiego. 


Wszystkie ważniejsze pomieszczenia były usytuowane      w wysokim, trójkondygnacyjnym domu zamkowym. 




Charakterystyczny jest przy tym układ trzech podstawowych pomieszczeń (kaplicy, refektarza, mieszkania prokuratora) na głównej kondygnacji.




 Po stronie przeciwległej w stosunku do domu głównego, w narożach umieszczono wieże o zróżnicowanych formach, tak że uzyskano urozmaicony obraz zamku o dynamicznej sylwecie.




 Podczas potopu szwedzkiego Działdowo było w 1656 r. przez kilka miesięcy miejscem pobytu króla szwedzkiego Karola X Gustawa. Pożar w 1868 r. doprowadził zamek do ruiny.




Po różnych działaniach restauratorskich podejmowanych w XX w., wzniesiono w końcu nowe skrzydło po stronie południowo–zachodniej, w którym od 2003 r. mieści się urząd miasta.  






Odwiedziliśmy w lipcu 2013r.






                            GIŻYCKO 





 Założony ok. 1335 r. ufortyfikowany dom w Giżycku należy do zamków, które miały zabezpieczać wschodnie tereny państwa zakonnego.




 Pierwszy zamek był w XIV w. kilkakrotnie atakowany przez Litwinów i Polaków i w 1365 r. – zniszczony. Potem krzyżacy wybudowali nowy zamek na obecnym miejscu.




 Wyjątkowe dla zamków krzyżackich jest usytuowane domu głównego pośrodku dziedzińca zamkowego.




 Czterokondygnacyjny, masywny dom został w 1560 r. przebudowany w stylu i w tej formie przerwał do dnia dzisiejszego.



 Przy zamku powstała w XV w. niewielka osada, która w 1612 r. podniesiona do rangi miasta.





Odwiedziliśmy w lipcu 2013r.






                      OLSZTYNEK 



 Olsztynek został założony około 1350 r. 



Położony na skraju miasta zamek był siedzibą urzędu komorniczego, pod którego administracją znajdowała się okoliczna ludność pochodząca przeważnie z Prus. 





Zamek pierwotnie, posiadał tylko jedno skrzydło mieszkalne, którego główna kondygnacja mieściła trzy podstawowe pomieszczenia (refektarz, izba mieszkalna, kaplica).




 Po stronie wschodniej znajdowało się na przyporze oratorium o cylindrycznym kształcie (zniszczone w XIX w.).




 Zamek w Olsztynku zachował swoją funkcję administracyjną jeszcze w czasach po-krzyżackich. 




W 1793 r. nastąpiła przebudowa na mieszkanie urzędnicze, a w 1847 r. zostało tam urządzone gimnazjum. Do dziś w rozbudowanym zamku mieści się szkoła. 



Przed zamkiem położony jest średniowieczny kościół parafialny p.w. św. Piotra, wzniesiony pod koniec XIV w.



Kościół ucierpiał zarówno w 1914 jak i w 1945 r. wskutek ciężkich uszkodzeń wojennych. Po odbudowie w latach 1974-77 służy jako muzeum.  



Odwiedziliśmy w lipcu 2013r.






                                JEZIORANY





Jeziorany były od wczesnego XIV w. siedzibą warmińskiego komornictwa.



Osada, która rozwinęła się przy warowni, otrzymała w 1338 r. chełmińskie prawo miejskie.



 Zamek został wzniesiony między 1350 a 1380 r., jako budowla ceglana i wykazuje dużo podobieństwo z zamkami w Reszlu i Olsztynie.



 W tym samym czasie mieszczanie wznieśli mury miejskie, z których część jest jeszcze zachowana. 



Zamek spłonął w 1783 r. od uderzenia pioruna, przy czym ogień rozprzestrzenił się także na miasto.



 Ruiny zamku przeznaczono do rozbiórki, aby pozyskać materiał budowlany do odbudowy miasta. Na fundamentach zamku wzniesiono nowy ratusz i więzienie.   


 Odwiedziliśmy w lipcu 2013r.
Prześlij komentarz