czwartek, 20 sierpnia 2015

Dobczyce

                DOBCZYCE



Prawdopodobnie już na początku XIV wieku istniała tutaj ukształtowana warownia.






 Po raz pierwszy źródła pisane wspominają o zamku w 1362 r., jednak już wcześniej miejsce to było ufortyfikowane, ponieważ w 1311 r., podczas trwającego w Krakowie buntu wójta Alberta, król Władysław I Łokietek właśnie w Dobczycach wydał dokument pozbawiający dóbr zbuntowanych mieszczan krakowskich.






 W kolejnych wiekach zamek doczekał się gruntownej przebudowy. Składał się z zamku górnego i dolnego.




W czasach Kazimierza Wielkiego mury miały od 5 do 9 metrów grubości, a zamek był silnie ufortyfikowaną twierdzą. 



W 1398 roku zamek był miejscem pobytu króla Władysława Jagiełły i jego żony Jadwigi.




 W 1467 r. zamek opanowali „Bracia Żebracy”, czyli niepłatni polscy żołnierze, których z zamku wyrzuciły wojska starosty krakowskiego Mikołaja Pieniążka i następnie zdobyły ich ufortyfikowaną siedzibę na Górze Wapiennej, nazwanej po tym wydarzeniu „Trupielec”.






 Na zamku Jan Długosz nauczał dzieci Kazimierza Jagiellończyka - królewiczów Zygmunta, Aleksandra, Władysława, Fryderyka, Jana i Kazimierza. W 1473 r. przez kilka miesięcy przebywał tu królewicz Kazimierz po powrocie z nieudanej wyprawy po koronę węgierską.




Ród Lubomirskich, który władał zamkiem od 1585 roku, przebudował gotycką twierdzę na renesansową rezydencję w latach 1593-1594.


 Założono wtedy zegar na wieży, wzniesiono kaplicę w miejscu bramy z XIII w. i wybudowano fontannę.



 W 1611 r. odbyło się tu wesele córki Sebastiana Lubomirskiego, Barbary z Janem Zebrzydowskim, na które przybył biskup krakowski Piotr Tylicki. W 1620 r. zamek miał 70 pomieszczeń i 3 wieże.



Zamek nie ucierpiał w trakcie pierwszego potopu szwedzkiego. W 1660 r. starosta Michał Jordan wzmocnił mury warowni, jednak podczas drugiej inwazji Szwedów w 1702 roku zamek został zniszczony i odtąd zaczął podupadać.




 W XIX w. zaczęto go stopniowo rozbierać. Dopiero po 1901 roku przeprowadzono tutaj pierwsze prace zabezpieczające.





 W 1960 roku za sprawą nauczyciela Władysława Kowalskiego (późniejszego kustosza) rozpoczęto na wzgórzu zamkowym prace wykopaliskowe. 




Po wielu latach prac odrestaurowano i odbudowano część zamku. Powstało tutaj muzeum PTTK. Atrakcją wzgórza zamkowego jest punkt widokowy na Pogórze i Beskidy.







Położony tuż obok zamku skansen  składa się z sześciu drewnianych chat, w których prezentowane są narzędzia i przedmioty związane z codziennym życiem, rzemiosłem, a także świątecznymi zwyczajami. 


















Odwiedziliśmy w sierpniu 2015r.

wtorek, 11 sierpnia 2015

                   OŚWIĘCIM








Najstarsze, udokumentowane korzenie historii wzgórza zamkowego sięgają XI w. Wówczas to, istniała osada rolnicza złożona z kilku chat. Na przełomie XI i XII wieku znaczna część osady uległa spaleniu. Po tym pożarze został ulokowany na wzgórzu gród.






W 1241 roku gród oświęcimski został zniszczony przez Tatarów. Książę opolsko - raciborski, Mieszko II Otyły, odbudował zamek oraz częściowo otoczył wzgórze zamkowe murem obronnym.







  Zamek oświęcimski największą świetność przeżywał za panowania księcia Kazimierza: „...Otoczony był Sołą  na kształt fosy, nad którą książęcy młyn wodny ciągle był w ruchu...”
  Ze względu na brak źródeł, nie wiadomo jak dokładnie wyglądał zamek książęcy. Przypuszczalnie był dość okazałym budynkiem, gdyż gościł w swych murach wielu znamienitych gości.








 Na początku XVII wieku zamek znów spłonął. W czasie odbudowy poszerzono budynek  przesuwając ścianę wschodnią o około dwa metry.







 W 1655r. w czasie „potopu” szwedzkiego zamek  został zdobyty i spalony przez Szwedów. Od tego czasu stopniowo popadał w ruinę i mimo uchwały sejmowej nakazującej pilne prace remontowe nigdy już nie odzyskał dawnej świetności.







 W latach 1805 i 1813 miały miejsce dwie katastrofalne w skutkach powodzie. Soła przesunęła swoje koryto pod samo wzgórze zamkowe, którego spora część – razem z budynkami i murami obronnymi – runęła do wody. Jak podaje ówczesny kronikarz – Jan Nepomucen Gątkowski - rzeka Soła rozcięła wzgórze zamkowe na pół . 








W tym czasie w zrujnowanym zamku i wieży urządzono skład soli. Kilka lat później władze austriackie przeznaczyły zamek do rozbiórki – jednak na licytacji wykupił go Kajetan Russocki. 
 W zamku urządził kancelarię dominialną i urząd pocztowy.







 W 1904 roku kolejnym właścicielem wzgórza został Karol Kaszny, który przeprowadził remont budynków. Zamek został wówczas podwyższony o jedną kondygnację, a na ścianie wschodniej umieszczono kamienną tarczę ze stylizowanym orłem piastowskim. W dolnej partii zamku urządził winiarnię  i piwiarnię, a na piętrze pokoje hotelowe dla przyjezdnych gości.







 W 1910r. Kaszny wydzierżawił budynek nowo powstałemu Starostwu Oświęcimskiemu.
 W 1926r. zamek został wykupiony przez Wydział Powiatowy w Białej Krakowskiej. 








W latach 1929 – 1931 przeprowadzono kapitalny remont zamku. Między wieżą a budynkiem zamkowym, w miejscu parterowej zabudowy, wzniesiono dwupiętrowy budynek z ryzalitem zwieńczonym attyką. Na jej szczycie umieszczono metalowego orła w koronie. Po tym remoncie w zamku utworzono siedzibę samorządowego powiatu oświęcimskiego.







 W czasie II wojny światowej swoją siedzibę miały w zamku niemieckie władze okupacyjne.


 Z dniem 01.01.2010r. zamek oświęcimski stał się siedzibą muzeum - Muzeum Zamek w Oświęcimiu.













Odwiedziliśmy w sierpniu 2015r.