środa, 20 września 2017

Ciechanów

               CIECHANÓW



Zamek w Ciechanowie został zbudowany w pierwszej połowie XV wieku z inicjatywy księcia mazowieckiego Janusza I Starszego.



 Pierwsze zachowane o nim wzmianki pochodzą z 1429 i dotyczą rachunków budowlanych, przygotowanych dla księcia przez jego architekta, mistrza o imieniu Niklos. Niespełna pół wieku potem warownia uległa poważnym uszkodzeniom, będącym wynikiem pożaru, który w roku 1467 (1473) strawił całe miasto.


Założenie obronne zbudowane zostało na bagnach, na prawym brzegu rzeki Łydyni. Aby zamek zachował stabilność na tak niepewnym gruncie, w bagnistym podłożu zatopiono masę żwiru, cegieł i setki dębowych pni i dopiero wówczas rozpoczęto budowę.




Masywna, ceglana twierdza ma kształt regularnego czworoboku (o bokach 48 x57 metrów) z dwiema potężnymi wieżami od strony rzeki: zachodnią, zwaną arsenałem oraz wschodnią, zwana więzienną. Usytuowane w południowych narożach zamku wieże osłaniały podejście do bramy.


Pierwotnie miały tę samą wysokość co mury obwodowe, zaś dostęp do nich prowadził prosto z chodników dla straży, biegnących po wewnętrznej stronie muru.




W północnej części dziedzińca stał pałac książęcy. Był to budynek o dwu kondygnacjach, z czterema pomieszczeniami na każdym poziomie. Jego przyziemia zajmowały m.in. kuchnia i spiżarnia, natomiast na piętrze mieściły się sale mieszkalne oraz reprezentacyjne komnaty.







Podczas XV-wiecznej odbudowy podwyższono mury i wieże oraz dostawiono jedno piętro pałacu, na którym umieszczono sypialnie i kaplicę św. Stanisława.





Funkcje gospodarcze przejęły drewniane budynki, rozlokowane wzdłuż wschodniej i południowej kurtyny. Aby uchronić zamek przed podmyciem przez podnoszące się wody gruntowe, o półtora metra podwyższono poziom dziedzińca - jak głosi miejscowa legenda w tym celu trzeba było nawieźć ponad 2000 wozów z gliną. 



Najpoważniejszych przeobrażeń budowla doświadczyła jednak w wieku XVI. Zlikwidowano wtedy starą bramę od południa, przebito zaś nową - w południowej części kurtyny zachodniej. Wjazd na dziedziniec uzupełniono o przedbramie w formie małego ryzalitu, w którym znajdował się mechanizm do opuszczania zwodzonego mostu, a na piętrze - pokoik dla odźwiernego.



Po raz kolejny nadbudowano wieże i przystosowano je do broni palnej. W południowej części dziedzińca dostawiono ciąg murowanych budynków; podwyższono też górną kondygnację pałacu, który teraz uzyskał renesansowy wystrój.



Dziś zamek ciechanowski to tylko mury obronne i wieże - z budynków mieszkalnych i gospodarczych pozostały jedynie fundamenty oraz piwnice.




Warto zwrócić uwagę na umieszczone nad bramą trzy metalowe herby związane z historią ciechanowskiej twierdzy: postać będącego patronem miasta św. Piotra, wyobrażenie orła - symbolu Mazowsza, oraz wąż - herb rodowy Bony. 




Odwiedziliśmy we wrześniu 2017r.




wtorek, 22 sierpnia 2017

Baranów Sandomierski

     BARANÓW SANDOMIERSKI









Zamek w Baranowie Sandomierskim to światowej klasy zabytek, dawna siedziba rodu Leszczyńskich. Otoczony ogromnym parkiem, pięknie wpisuje się w pejzaż równin środkowej Wisły. Ze względu na swą wspaniałą architekturę, zamek często nazywany jest "Małym Wawelem".











Został on wzniesiony pod koniec XVI wieku w miejscu dawnego średniowiecznego dworu rycerskiego. 







Początkowo należał do szlacheckiej rodziny Baranowskich, później do wielkopolskiego rodu Górków, aż w 1569 roku, dostał się w posiadanie Rafała Leszczyńskiego.











Zamek w Baranowie Sandomierskim przechodził kolejno w posiadanie rodzin Wiśniowieckich, Sanguszków, Lubomirskich, Małachowskich, Potockich i Krasickich.









 W 1867 roku wystawione na licytację dobra baranowskie nabył Feliks Dolański. Następnie zamek odziedziczył Stanisław Dolański, który postanowił odrestaurować obiekt zniszczony po pożarze z 1898 roku.







 Pod kierunkiem krakowskiego 

architekta Tadeusza Stryjeńskigo przeprowadzono zmiany w rozkładzie pomieszczeń.








 W tym czasie w narożnej komnacie parteru urządzono secesyjną kaplicę. 








Została ozdobiona imponującymi witrażami Józefa Mehoffera oraz ołtarzem z wyjątkowym obrazem Jacka Malczewskiego zatytułowanym „Matka Boska Niepokalana".






 W posiadaniu rodziny Dolańskich zamek pozostał do wybuchu drugiej wojny światowej.











Po zniszczeniach dokonanych podczas wojny zamek w latach 1959-1969 został odbudowany i odrestaurowany.











Zamek jest budowlą trzykondygnacyjną i został wzniesiony  na planie prostokąta.




 Posiada cztery okrągłe baszty w narożach, prostokątne wieże pośrodku ściany frontowej oraz wewnętrzny dziedziniec otoczony pięknymi, dwukondygnacyjnymi krużgankami. 






Zamek baranowski zagrał w filmach: "Barbara Radziwiłłówna" i "Klejnot wolnego sumienia", ale najbardziej znany jest z serialu telewizyjnego "Czarne Chmury", w którym wcielił się w siedzibę hetmana Jana Sobieskiego. 




Odwiedziliśmy w sierpniu 2017